Ekim Ayında İmalat PMI Endeksi Geriledi ve Üç Ayda Bin 373 İşletme Kapandı

Türkiye’de sanayi üretimindeki daralma ekim ayında da sürerken İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi eylül ayındaki 47,9 seviyesinden ekimde 47,3’e düştü. Hazirandan bu yana en düşük düzeyine inen endeksle birlikte imalat sanayisindeki daralma 31’inci ayına taşındı.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği verilerine göre, temmuz, ağustos ve eylül aylarını kapsayan üç aylık dönemde toplam bin 373 imalat işletmesi faaliyetlerine son verdi. Kapanan işletmelerin 979’unu şirket ve kooperatifler, 394’ünü ise gerçek kişi ticari işletmeleri oluşturdu. Aylık verilere bakıldığında temmuzda 516, ağustosta 387 ve eylülde 449 imalat işletmesinin kapandığı kaydedildi.

Siparişlerdeki Gerileme Derinleşti

Sanayi kuruluşlarının üretim faaliyetlerini sınırlayan başlıca etkenler arasında talepteki zayıflık ve fiyat baskıları yer aldı. Temmuz 2023’ten beri gerileme eğiliminde olan yeni siparişlerdeki düşüş ekim ayında son üç ayın en belirgin seviyesine ulaşırken yurt dışından gelen siparişlerde de ivme kaybı kaydedildi. Talebin zayıflamasıyla üretim hacimleri gerilerken işletmeler stoklarını düşük seviyelerde tutmayı tercih etti ve imalat sektöründe istihdam kaybı devam etti.

Ham Madde ve Enerji Giderleri Arttı

Üreticilerin karşı karşıya kaldığı maliyet baskısı ekimde de etkisini sürdürdü. Petrol fiyatlarındaki artış, döviz kurundaki yükseliş ve ham madde giderleri imalatçıların üretim maliyetlerini yukarı çekti. Girdi fiyatlarındaki artış hızı eylül ayına göre yavaşlasa da maliyet enflasyonu yüksek düzeyini korudu ve nihai ürün fiyatlarında belirgin yükselişler yaşandı. Deniz taşımacılığında yaşanan aksamalar ve bazı malzemelerin temin edilememesi de işletmelerin teslimat sürelerinin uzamasına yol açtı.

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, imalat sanayisindeki talep koşullarının zayıf kalmaya devam ettiğini belirterek fiyat artışlarının ve tedarik sorunlarının üreticiler üzerindeki etkisinin sürdüğüne dikkat çekti. Harker, istihdamdaki daralma hızının yavaşlamasını olumlu bir gelişme olarak değerlendirerek bu durumun gelecek aylarda üretimdeki düşüşün hafifleyebileceğine işaret ettiğini kaydetti.

Üretim Artışı Tek Sektörle Sınırlı Kaldı

İSO Türkiye Sektörel PMI araştırmasına göre ekimde izlenen 10 sektörün yalnızca birinde üretim artışı kaydedildi. Giyim ve deri ürünleri sektörü, üç aylık gerilemenin ardından yeniden büyüme gösteren tek alan oldu. Gıda sektöründe üretim yavaşlarken en sert daralma metalik olmayan mineral ürünler sektöründe görüldü. Yeni siparişlerini artırabilen ve istihdam artışı sağlayabilen sektörler yalnızca gıda ile giyim ve deri ürünleri olurken gıda ile kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektörleri girdi maliyetlerindeki yükselişin en belirgin hissedildiği alanlar olarak öne çıktı.

Kaynak: Birgün · Etiketler: Andrew Harker, İmalat PMI, işletme kapanışları, İstanbul Sanayi Odası, sanayi üretimi, TOBB